WMO in Tiel; een voorbeeld

Net als alle andere gemeenten is ook Tiel vanaf 1 januari 2015 verantwoordelijk voor de uitvoering van de WMO (Wet Maatschappelijk Ondersteuning) . Sindsdien is de gemeente erin geslaagd in de eerste twee jaar op de uitvoering van die wet ruim een miljoen euro over te houden. Sommige Tielenaren die het moeilijk hebben ervaren daarvan de nare gevolgen. Eén van hen is Hans Groeneveld.

Groeneveld heeft altijd als schilder gewerkt totdat dit niet meer ging vanwege een ernstige longziekte, waar hij inmiddels al jarenlang last van heeft. Groeneveld en zijn vrouw wonen in een vrij klein huis met een wat benauwde sfeer, letterlijk en figuurlijk. De woonkamer wordt grotendeels in beslag genomen door de apparatuur en een speciaal bed voor Groeneveld. Door zijn longziekte ligt hij namelijk het grootste deel van de dag op bed en aan de beademing. Wanneer Groeneveld zich op zijn bed heeft gepositioneerd en even op adem is gekomen, begint hij met het vertellen van zijn verhaal. Voor hem begonnen de problemen met de WMO al ruim voor de veranderingen in 2015. "In 2009 kregen we de eerste problemen. Mijn vrouw heeft een ernstige chronische gewrichtsziekte, heeft veel pijn en loopt moeilijk. De ambtenaar vond dat ze met het openbaar vervoer moest gaan reizen terwijl ze een medische indicatie had dat dit niet kon en zij dus recht had op vervoerskosten. Die eerste keer ben ik zelf gaan vechten tegen de ambtelijke molen, maar dat was een ongelijke strijd. De jurist tegenover me vond simpelweg dat ze geen bijzondere voorzieningen nodig had. Het was allemaal een hoop moeilijke taal en ik wist er niet genoeg van, toen heb ik het daar dus maar bij gelaten. Ze heeft toen geen vervoerskosten meer gekregen tot op de dag van vandaag."

Dit was pas het begin, want een jaar later werden de vervoerskosten van Groeneveld zelf ook stop gezet. "Voor ons was dat dramatisch. Door onze ziektes kunnen we nergens fietsend of lopend heen, dus we maken gewoon meer kosten met de auto. Daarnaast kan ik niet met het openbaar vervoer vanwege de luchtjes of infectiegevaar. Ik heb toen wel een advocaat in de arm genomen en gewonnen. Mijn vervoerskosten krijg ik dus nog, maar het is wel steeds minder geworden. Het begon bij 700 euro en werd na de rechtszaak nog ruim 400 euro. De jaren daarna daalde dit ook steeds meer."

Groeneveld heeft soms moeite met het vertellen van zijn verhaal vanwege ademtekort, maar na korte pauzes hervat hij zijn verhaal weer. Drie jaar later, in 2013 kwam namelijk het volgende probleem. "Mijn vrouw kon niet meer goed uit de voeten met de rolstoel; dat werd te zwaar voor haar en ik kon ook niet meer duwen. We hebben toen met de WMO-consulent overlegd en er is gekeken naar een lichtere rolstoel, maar dit lukte niet want mijn vrouw had echt een speciale rolstoel nodig. Vervolgens stelde de consulent ons een tillift voor om mijn vrouw in de auto te tillen, zodat we met de auto op pad konden. In eerste instantie zei hij dat dit toch niet kon, omdat mijn vrouw geen vervoerskosten kreeg. Later kregen we papieren dat we wél een tillift konden krijgen. We hebben weer gebeld met de consulent en hij zei dat het dus inderdaad kon, maar dat de WMO het alsnog waarschijnlijk niet goed zou keuren. Ik heb toen weer een advocaat in de hand genomen en die zaak hebben we gewonnen, we kregen dus een tillift."

De zaak leek vooralsnog vrij makkelijk te zijn afgesloten, maar dit bleek niet het geval. Groeneveld moest voor de tillift een auto kopen die niet ouder mocht zijn dan 3 jaar, omdat de tillift anders niet in de auto kon. "Dit was voor ons een grote uitgave en we hebben hier toevallig deze maand de laatste aflossing van betaald. We gingen na de aanschaf van de nieuwe auto toch nog even op onderzoek uit en toen bleek dat de auto ook maximaal 7 jaar oud had mogen zijn. Als ons dat was verteld, had het ons een stuk minder geld gekost en hadden we niet zo lang in de schuld gezeten. We hebben dit maar zo gelaten en dachten eindelijk nog wat te kunnen gaan genieten, want de schuld was afbetaald en we kunnen konden op pad gaan. Toen kwamen echter weer de volgende problemen met de WMO."

Tijdens het gesprek is de deurbel al twee keer gegaan en mevrouw Groeneveld heeft zichtbaar moeite met het opstaan en lopen naar de deur, al is het slechts een kleine afstand. Ze krijgen daarom ook al jaren huishoudelijke hulp via de WMO aangezien zij dit zelf onmogelijk nog kunnen uitvoeren. Toen de WMO in 2015 echter naar de gemeente was gegaan, werd deze huishoudelijke hulp een stuk minder. "We kregen toen per week nog maar 1,5 uur terwijl we toen al bijna niets meer zelf in huis konden doen. Mijn huisarts en een vrouw van stichting MEE zijn toen met wethouder Driessen gaan praten. Ze hadden daarbij ook een brief van het Longfonds waarin staat wat er allemaal moet gebeuren in een huis voor mensen met mijn aandoening. Ik kan bijvoorbeeld heel slecht tegen stof. Driessen heeft toen toestemming gegeven voor 4,5 uur huishoudelijke hulp per week. Daarnaast kregen we per week 2 vouchers die we mochten kopen voor 5 euro per stuk waarbij we per voucher 1 uur extra hulp kregen. We zaten toen op 6,5 uur huishoudelijke hulp per week. Hiermee konden we bijna rondkomen alleen de extra dingen konden net niet gedaan worden en die extra dingen zijn nou juist zo belangrijk voor longpatiënten. Daarnaast proberen we het ze zo gemakkelijk mogelijk te maken. We hebben speciale dekbedden voor huisstofmijt en tegen schimmels en we hebben bijvoorbeeld boven en beneden stofzuigers staan, zodat de werksters niet hoeven te sjouwen."

Om toch meer aan de persoonlijke situatie van iedereen tegemoet te komen, heeft de gemeente sinds 23 april jl. het Herstelondersteuningsplan (HOP) in het leven geroepen voor de huishoudelijke zorg. Dit is een persoonlijk plan waarin staat wat er gedaan moet worden in huis. "Doordat wij medische aandoeningen hebben zou er voor bepaalde dingen meer tijd ingepland moeten worden. Met de 4,5 uur hulp die we krijgen, zonder de vouchers, wordt het herstelondersteuningsplan echter niet afgewerkt en in de 5,5 uur ook niet trouwens. We hadden inmiddels nog maar recht op 1 voucher namelijk. Ik ben daarom gestopt met het bijbetalen voor die extra voucher. Als ze het in die 5,5 uur ook niet afkrijgen, waarom zou ik dan wel nog 5 euro per week extra betalen? Het vervelende ervan is vooral dat het te stoffig is en door onze ziektes kunnen mijn vrouw en ik gewoon niet tegen stof. Dit hebben we al meerdere malen aangegeven, maar we krijgen gewoon geen reactie van de gemeente. We zijn in ieder geval nu weer bezig weer met een advocaat om meer huishoudelijke hulp te krijgen in plaats van 4,5 uur. Het ding is dat alles wat we indienen bij de WMO eerst wordt afgewezen. Elke claim wordt eerst afgewezen. Met elke zaak of aanvraag zijn we dan ook altijd minimaal driekwart jaar bezig."

Mevrouw Groeneveld vult dit aan. "Elke claim moeten we, met onze kapotte lichamen, eerst bevechten voordat we ook maar iets krijgen. We moeten altijd mensen erbij halen om iets voor elkaar te krijgen. We zijn gewoon op nu, het is zo vermoeiend." Hans Groeneveld knikt instemmend en heeft het zichtbaar moeilijk. "Ik heb menselijker wijs nog maar 2, 3 jaar te leven en het wordt ons gewoon niet makkelijk gemaakt. Ik dacht ze krijgen me niet kapot, maar het is ze toch wel gelukt. De gemeente denkt dat we de boel besodemieteren. Ik hoorde ook van iemand uit de Betuwe Zorg die aan de telefoon zei dat we doen alsof, terwijl iedereen kan zien hoe het met ons gesteld is. We hebben geen zin meer om te vechten, we willen gewoon nog even kunnen genieten van de laatste jaren."